Jak pokonać trudności w nauczaniu matematyki

Opracowała:  Genowefa Szklanny
nauczycielka Publicznego Gimnazjum nr 1 w Zaleszanach.

Wielu uczniów uważa, że matematyka jest przedmiotem trudnym, a zro­zumienie i opanowanie jej tajników przekracza ich możliwości intelektualne. Podczas kilkunastoletniej pracy pedagogicznej mogę stwierdzić, że nauczanie matematyki wymaga zarówno od ucznia jak i od nauczyciela dużego zaangażowania i systematycznej pracy w większym stopniu niż innych przedmiotów. Jednakże nawet uczniowie przeciętni czy mało zdolni są w stanie opanować wiadomości i umiejętności w zakresie podstawowych operacji matematycznych na każdym poziomie kształcenia. Często bywa tak, że uczeń na początku wprowadzania nowego pojęcia wszystko rozumie i wydawać by się mogło, że dalej też tak będzie. Okazuje się jednak, że w pewnym momencie pojawia się luka w rozumieniu przekazywanych treści nauczania. Ten moment wymaga przez nauczyciela uchwycenia i dodatkowych wyjaśnień opracowywanych treści. Nauczyciel powinien uświadomić uczniom, że kluczem do swobodnego poruszania się w tym przedmiocie jest nie tylko zrozumienie pojęć i operacji matematycznych ale również ich nauczenie się. Jeżeli nauczyciel nie zareaguje odpowiednio pojawia się coraz większe zagubienie, strach a co za tym idzie również zniechęcenie i brak motywacji do dalszego uczenia się tego przedmiotu. Uczeń pozostaje sam ze swoim problemem, gdyż większość rodziców nie wie jak pomóc dziecku. Nauczyciel jest odpowiedzialny za osiągnięcie sukcesu przez ucznia. Powinien on dobrać takie metody i formy pracy, by zaktywizować ucznia, aby ten uwierzył w sukces. Bardzo ważną rolę odgrywa również właściwa współpraca z rodzicami, gdyż często bywają oni bezradni wobec niepowodzeń swojego dziecka. Rodzice powinni poinformować nauczyciela o warunkach domowych ucznia, ewentualnych problemach, które mogłyby wpływać negatywnie na pracę ucznia. Powinni konsekwentnie wymagać systematycznego uczenia się matematyki, oraz utrwalać dziecko w przekonaniu, że dzięki systematycznej pracy może osiągnąć sukces. Nauczyciel powinien pokazywać zastosowanie praktyczne zadań matematycznych, odwoływać się do sytuacji znanych przez ucznia z życia codziennego. Okazuje się, że ci sami uczniowie, którzy są bezradni  w rozwiązywaniu zadań na lekcjach matematyki, potrafią bardo dobrze radzić sobie w sytuacjach życiowych, których realia przypominają nasze zadania. Obserwując uczniów  w sytuacjach poza szkołą np.: na boisku, podczas zabaw, w sklepie, można zauważyć, że bardzo dobrze przeprowadzają kalkulację, szacują wyniki, zauważają związki między wielkościami. Jeżeli podczas rozwiązywania zadań odwołamy się do sytuacji podobnych, znanych przez uczniów z życia codziennego, przekonamy ich, że nasze zadania opisują to życie. Nauczymy ich myśleć praktycznie, stawiając ich przed możliwością znalezienia się właśnie w takiej sytuacji. Pomocnym może okazać się również sporządzanie ilustracji graficznych zadania. Pobudzamy w ten sposób wyobraźnię uczniów i dajemy możliwość zauważenia relacji między wielkościami występującymi w zadaniu.

Duże znaczenie ma również motywowanie ucznia do poszukiwań rozwiązań poprzez właściwe ocenianie. Oceniać należy wkład pracy ucznia a nie tylko ostateczny efekt poszukiwań. Uczeń ciągle ganiony poprzez złe oceny, traci motywację do dalszych poszukiwań i systematycznej pracy. Nauczyciel powinien aktywizować ucznia do twórczej pracy poprzez szereg pozytywnych wzmocnień w postaci nie tylko ocen, ale również poprzez ustną pochwałę za wkład pracy, wypowiedzianą przy całej klasie, czy dostrzeżenie niewielkich nawet postępów w nauce.

Podsumowując, należy  stwierdzić, że sukces w uczeniu się matematyki zależy zarówno od nauczycieli jak i od rodziców. Nauczyciel powinien utwierdzać ucznia w przekonaniu, że zadania matematyczne opisują rze­czywistość wokół nas i pozytywnie wzmacniać jego działania. Rodzice natomiast powinni konsekwentnie wymagać systematycznego uczenia się matematyki.